ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ‘ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਵਿੰਬਲਡਨ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ, ਰੋਲੈਂਡ ਗੈਰੋਸ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਬੜੇ ਗੋਡੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਗੇਂਦ। ਟੈਨਿਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖੂਬਸੂਰਤ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਇਹ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਕਿ ਕੋਰਟ ‘ਤੇ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ। ਇਹ ਗਾਈਡ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗੀ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਟੈਨਿਸ ਹੈ ਕੀ?
ਟੈਨਿਸ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਖੇਡ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਖਿਡਾਰੀਆਂ (ਜਿਸਨੂੰ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਜਾਂ ਦੋ-ਦੋ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਟੀਮਾਂ (ਜਿਸਨੂੰ ਡਬਲਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਿੱਧਾ ਹੈ: ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਰੈਕਟ ਨਾਲ ਹਿੱਟ ਕਰਕੇ ਨੈੱਟ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਟਣਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦਾ ਵਾਪਸ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇ ਸਕੇ।
ਖਿਡਾਰੀ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਹਿੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰੈਕਟ (ਤਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹਲਕਾ ਬੈਟ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੇਂਦ ਕੋਰਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੱਗੇ ਨੈੱਟ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਲੰਘਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਖਿਡਾਰੀ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਮੋੜਨ ਵਿੱਚ ਫੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਆਇੰਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਬਸ, ਇਹੀ ਇਸਦੀ ਅਸਲੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਦਿਮਾਗੀ ਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਟੈਨਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਟੈਨਿਸ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਟੀਕਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸੁਮੇਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਖੇਡ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਏ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਤੁਹਾਡਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਸਮਜਣਾ
ਟੈਨਿਸ ਕੋਰਟ ਇੱਕ ਚੌਕੋਰ ਮੈਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਨੈੱਟ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਗਲਜ਼ ਮੈਚ ਲਈ ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 78 ਫੁੱਟ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ 27 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਡਬਲਜ਼ ਲਈ ਚੌੜਾਈ 36 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ)। ਮੈਦਾਨ ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਸਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੋਰਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ:
ਬੇਸਲਾਈਨ: ਕੋਰਟ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ। ਖਿਡਾਰੀ ਅਕਸਰ ਇੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਰੈਲੀ (ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਗੇਂਦ ਸੁੱਟਣਾ) ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਰਵਿਸ ਬਾਕਸ: ਨੈੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਣੇ ਚਾਰ ਚੌਕੋਰ ਡੱਬੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਰਵਿਸ (ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਾਟ) ਦੀ ਗੇਂਦ ਟੱਪਾ ਖਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨੈੱਟ: ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਅੱਧਾ-ਅੱਧਾ ਵੰਡਣ ਵਾਲੀ ਜਾਲੀ। ਇਹ ਵਿਚਕਾਰੋਂ 3 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੋਂ 3.5 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਈਡਲਾਈਨਾਂ: ਕੋਰਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ। ਸਿੰਗਲਜ਼ ਲਈ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਡਬਲਜ਼ ਲਈ ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਟੀ: ਜਿੱਥੇ ਸਰਵਿਸ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ‘T’ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨੋ-ਮੈਨਜ਼ ਲੈਂਡ: ਕੋਰਟ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਹਿੱਸਾ। ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੇਂਦ ਸਿੱਧੀ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਡਬਲਜ਼ ਐਲੀ: ਕੋਰਟ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਪੱਟੀ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਡਬਲਜ਼ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਰਟ
ਟੈਨਿਸ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਦਾਨ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਖੇਡ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮੈਦਾਨ ‘ਤੇ ਗੇਂਦ ਦਾ ਟੱਪਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਮੈਦਾਨ ‘ਤੇ ਖੇਡਣ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੌਲੀ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਰੈਲੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਅਤੇ ਥਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਘਾਹ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਮੈਦਾਨ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਸਰਵਿਸ ਨਾਲ ਪੁਆਇੰਟ ਕੁਝ ਹੀ ਸੈਕੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਰਡ ਕੋਰਟ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ‘ਯੂਐਸ ਓਪਨ’ ਅਤੇ ‘ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਓਪਨ’ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਉਹੀ ਖਿਡਾਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹੋਣ।
ਸਕੋਰਿੰਗ ਸਿਸਟਮ — ਪੁਆਇੰਟਸ ਕਿਵੇਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਸਕੋਰ ਗਿਣਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਨਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਲਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਗਿਣਤੀ ਆਮ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਆਓ ਇਸਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝੀਏ।
ਸਕੋਰਿੰਗ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ
ਖੇਡ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਪੁਆਇੰਟ → ਗੇਮ → ਸੈੱਟ। ਮੈਚ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੈੱਟ ਜਿੱਤਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਸੈੱਟ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਗੇਮਾਂ, ਅਤੇ ਗੇਮ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਪੁਆਇੰਟ।
1. ਪੁਆਇੰਟਸ: Love, 15, 30, 40
ਇੱਥੇ ਪੁਆਇੰਟ 1, 2, 3 ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਸਕੋਰ ਬੋਲਣ ਵੇਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਰਵਿਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਸਕੋਰ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, 30-Love ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਰਵਿਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ 2 ਪੁਆਇੰਟ (30) ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦੇ ਜ਼ੀਰੋ (Love)।
ਡਿਊਸ - ਜਦੋਂ ਮੈਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਜੇਕਰ ਦੋਵੇਂ ਖਿਡਾਰੀ 40-40 ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਕੋਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਡਿਊਸ (Deuce) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਗੇਮ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ 2 ਪੁਆਇੰਟ ਜਿੱਤਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਐਡਵਾਂਟੇਜ: ਡਿਊਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਹੜਾ ਖਿਡਾਰੀ ਪਹਿਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ “ਐਡਵਾਂਟੇਜ” ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਰਵਰ ਜਿੱਤੇ ਤਾਂ “Ad-In”, ਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਜਿੱਤੇ ਤਾਂ “Ad-Out”।
ਗੇਮ ਜਿੱਤਣਾ: ਜੇਕਰ ਐਡਵਾਂਟੇਜ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਅਗਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਵੀ ਜਿੱਤ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੇਮ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁਬਾਰਾ ਡਿਊਸ: ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਗਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਹਾਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਕੋਰ ਦੁਬਾਰਾ ਡਿਊਸ (40-40) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਵੀ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2. ਗੇਮ — ਸੈੱਟ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 6 ਗੇਮਾਂ ਜਿੱਤਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨਾਲੋਂ 2 ਗੇਮਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ 6-4)। ਜੇਕਰ ਸਕੋਰ 6-5 ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਖੇਡ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਸਕੋਰ 6-6 ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈੱਟ ‘ਟਾਈਬ੍ਰੇਕਰ’ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ 7 ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਗੇਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਰ-ਪਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਲਈ 2 ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ)। ਪਰ ਕੁਝ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਸੈੱਟ ‘ਤੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿੰਬਲਡਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਚ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਦੋ ਪੂਰੀਆਂ ਗੇਮਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ (ਜਿਵੇਂ 8-6 ਜਾਂ 9-7) ਨਾ ਬਣਾ ਲਵੇ।
3. ਸੈੱਟ — ਮੈਚ ਜਿੱਤਣਾ
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੈਚ 3 ਸੈੱਟਾਂ ਦੇ (ਜੋ 2 ਸੈੱਟ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਤੇਗਾ ਉਹ ਜੇਤੂ) ਜਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ 5 ਸੈੱਟਾਂ ਦੇ (ਜੋ 3 ਸੈੱਟ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਤੇਗਾ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਖਿਡਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸੈੱਟ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਚ ਦਾ ਜੇਤੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਕੋਰਬੋਰਡ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ 6-3, 4-6, 7-5 ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਫਸਵਾਂ ਪਹਿਲਾ ਸੈੱਟ, ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਾਪਸੀ, ਅਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀ ਰੋਮਾਂਚਕ ਜਿੱਤ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਸਕੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਿੱਖ ਗਏ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਡਰਾਮਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗੇਗਾ।
ਸਰਵਿਸ - ਖੇਡ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਹਰ ਇੱਕ ਪੁਆਇੰਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਰਵਿਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰਵਿਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਤਿਰਛੇ ਸਰਵਿਸ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ।
ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਨਿਯਮ:
• ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਆਇੰਟ ਲਈ ਦੋ ਮੌਕੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਗੇਂਦ ਗਲਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ‘ਡਬਲ ਫਾਲਟ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁਆਇੰਟ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਪਹਿਲੀ ਗਲਤ ਸਰਵਿਸ ਨੂੰ ‘ਫਾਲਟ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੂਜੀ ਸਰਵਿਸ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
• ਜੇਕਰ ਸਰਵਿਸ ਵੇਲੇ ਗੇਂਦ ਨੈੱਟ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸਹੀ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ‘ਲੈੱਟ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪੈਨਲਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਰਵਿਸ ਦੁਬਾਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
• ਜੇਕਰ ਸਰਵਿਸ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਜਾਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੋਵੇ ਕਿ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਰੈਕਟ ਵੀ ਨਾ ਛੁਹਾ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ‘ਏਸ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਪੁਆਇੰਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਇੱਕ ਗੇਮ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਵਿਸ ਕਰਨ ਦੀ ਵਾਰੀ ਦੂਜੇ ਖਿਡਾਰੀ ਕੋਲ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਯਾਨੀ ਖਿਡਾਰੀ ਬਦਲ-ਬਦਲ ਕੇ ਸਰਵਿਸ ਕਰਦੇ ਹਨ)। ਸਰਵਿਸ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖਿਡਾਰੀ 200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਸਰਵਿਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ 263 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸੈਮ ਗ੍ਰੋਥ ਦੇ ਨਾਮ ਹੈ।
ਪੁਆਇੰਟ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਹਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਤੁਸੀਂ ਪੁਆਇੰਟ ਉਦੋਂ ਜਿੱਤਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ:
ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਗੇਂਦ ਨੈੱਟ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦੇਵੇ।
ਉਹ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ।
ਉਹ ਗੇਂਦ ਦੇ ਦੂਜੇ ਟੱਪੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੂੰ ਹਿੱਟ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।
ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਸਰਵਿਸ ਤੇ ਡਬਲ ਫਾਲਟ ਕਰ ਜਾਵੇ।
ਗੇਂਦ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਉਹ ਖੁਦ ਨੈੱਟ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ।
ਕੁੱਝ ਖ਼ਾਸ ਨਿਯਮ:
ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਟੱਪੇ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਟੱਪਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਿੱਟ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। (ਸਿਰਫ਼ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਛੋਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਦੋ ਟੱਪਿਆਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।)
ਗੇਂਦ ਲਾਈਨ ‘ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਤਾਂ “In”: ਜੇਕਰ ਗੇਂਦ ਦਾ ਮਾੜਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੋਰਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲਾਈਨਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਦੋਸਤ ਹਨ।
ਤੁਸੀਂ ਨੈੱਟ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੂਹ ਸਕਦੇ: ਜੇਕਰ ਪੁਆਇੰਟ ਚੱਲਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰੈਕਟ ਨੈੱਟ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਹ ਪੁਆਇੰਟ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।
ਗੇਂਦ ਨੈੱਟ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਲੰਘਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: ਰੈਲੀ ਦੌਰਾਨ (ਸਰਵਿਸ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ) ਜੇਕਰ ਗੇਂਦ ਨੈੱਟ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਕੋਰਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫੁੱਟ ਫਾਲਟ / ਪੈਰ ਦੀ ਗਲਤੀ: ਸਰਵਿਸ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਰੈਕਟ ਨਾਲ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਹਿੱਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਵਰ ਦਾ ਪੈਰ ਬੇਸਲਾਈਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਰਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਇਸਨੂੰ ‘ਫੁੱਟ ਫਾਲਟ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਉਹ ਸਰਵਿਸ ਗਲਤ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਲਗਾਤਾਰ ਖੇਡ: ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਅਤੇ ਗੇਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਅੰਪਾਇਰ ਵੱਲੋਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਨਲਟੀ ਵੀ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਟ
ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਟਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਟ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਚ ਦੇਖਦੇ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਣ ਨਾਲ ਖੇਡ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਅਨੰਦ ਹੋਰ ਵੀ ਸੂਖਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫੋਰਹੈਂਡ: ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ (ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਹੱਥ) ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮਾਰੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਟ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਸ਼ਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬੈਕਹੈਂਡ: ਆਪਣੇ ਉਲਟ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਰੈਕਟ ਫੜ ਕੇ ਮਾਰੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਟ।
ਵਾਲੀ: ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਟੱਪਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨੈੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਮਾਰਨਾ।
ਸਮੈਸ਼: ਸਿਰ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਵੱਲ ਮਾਰਨਾ।
ਲਾਬ: ਜਦੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਨੈੱਟ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ ਪਿੱਛੇ ਸੁੱਟਣਾ।
ਖੇਡ ਦਾ ਸਮਾਨ
ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੇਡ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਆਓ ਦੇਖੀਏ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ-ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
ਰੈਕਟ: ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 27 ਇੰਚ ਲੰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗ੍ਰੈਫਾਈਟ ਜਾਂ ਮਿਕਸ ਮਟੀਰੀਅਲ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਦਾ ਖਿਚਾਅ ਖਿਡਾਰੀ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਮੁਤਾਬਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹਲਕੇ ਰੈਕਟ (260 ਤੋਂ 290 ਗ੍ਰਾਮ) ਵਧੀਆ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਖਿਡਾਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਸ਼ਾਟ ਮਾਰਨ ਲਈ ਭਾਰੇ ਰੈਕਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਟੈਨਿਸ ਗੇਂਦ: ਇਹ ਅੰਦਰੋਂ ਖੋਖਲੀ ਰਬੜ ਦੀ ਗੇਂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਨਮਦੇ ਦੀ ਪਰਤ ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੈਸ ਦਾ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ 7 ਤੋਂ 9 ਗੇਮਾਂ ਬਾਅਦ ਗੇਂਦਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਖੇਡਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਟੱਪਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੁੱਤੇ: ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਹੀ ਜੁੱਤੇ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਘਾਹ ਦੇ ਕੋਰਟ ਲਈ ਜੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਥੱਲੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਰਬੜ ਦੇ ਦਾਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਪੈਰ ਨਾ ਫਿਸਲੇ; ਕਲੇ ਕੋਰਟ ਲਈ ਖਾਸ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਾਲੇ ਤਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਹਾਰਡ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੁੱਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੱਦੇਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕੱਪੜੇ: ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਅਤੇ ਹਵਾਦਾਰ ਖੇਡ ਪੋਸ਼ਾਕ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ‘ਵਿੰਬਲਡਨ’ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ
ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਡ ਦੇ ‘ਓਲੰਪਿਕ’ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇੱਕੋ ਹੀ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਚਾਰੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਜਿੱਤਣ ਨੂੰ ‘ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਹੀ ਖਿਡਾਰੀ ਕਰ ਸਕੇ ਹਨ।
ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਨਾਮ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਕੇ) ਤੁਸੀਂ ਟੈਨਿਸ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਮੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।
ਨੋਵਾਕ ਜੋਕੋਵਿਚ: ਸਰਬੀਆ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ (24) ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।
ਰਾਫੇਲ ਨਡਾਲ: ਸਪੇਨ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਕਲੇ ਕੋਰਟ ਦਾ ਰਾਜਾ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 14 ਵਾਰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਓਪਨ ਜਿੱਤਿਆ (2024 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਏ)।
ਰੋਜਰ ਫੈਡਰਰ: ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੈਨਿਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਸਟਾਈਲਿਸ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (20 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ, 2022 ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਏ)।
ਸੇਰੇਨਾ ਵਿਲੀਅਮਜ਼: ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਇਆ (23 ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ)।
ਕੋਕੋ ਗੌਫ਼: ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਸਿਤਾਰਾ। ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਿਜ਼ 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ‘ਯੂਐਸ ਓਪਨ 2023’ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।
ਕਾਰਲੋਸ ਅਲਕਾਰੇਜ਼: ਸਪੇਨ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 2003 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈ ਗ੍ਰੈਂਡ ਸਲੈਮ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਟੈਨਿਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਚਿਹਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਈਗਾ ਸਵੀਆਤੇਕ: ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਖਿਡਾਰਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ 2020 ਤੋਂ ਮਹਿਲਾ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਲੇ (ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕੋਰਟ) ਉੱਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।
ਟੈਨਿਸ ਦੇ ਸਲੀਕੇ ਅਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ
ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਬਾਕੀ ਕਈ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਅਣਲਿਖੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਮੈਚ ਦੇਖਣ (ਅਤੇ ਖੇਡਣ) ਦੇ ਅਨੰਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਖੇਡ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਂਤੀ: ਫੁੱਟਬਾਲ ਜਾਂ ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ, ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੋਰਟ ‘ਤੇ ਪੁਆਇੰਟ ਲਈ ਖੇਡ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਲੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਆਇੰਟ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵਜਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
“ਕੁਆਇਟ, ਪਲੀਜ਼”: ਖੇਡ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਦਰਸ਼ਕ ਰੌਲਾ ਪਾ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਅੰਪਾਇਰ ਸਭ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਰੁੱਖਾ ਵਿਵਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਇਸ ਖੇਡ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣਾ: ਮੈਚ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਜਾਂ ਲੜਾਈ-ਝਗੜੇ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਖਿਡਾਰੀ ਨੈੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਹੱਥ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ (ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਗਲੇ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ)।
ਲਾਈਨ ਕਾਲਸ: ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ‘ਹਾਕ-ਆਈ’ ਤਕਨੀਕ ਨੇ ਹੁਣ ਇਨਸਾਨੀ ਲਾਈਨ ਜੱਜਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ‘ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੁਰਾਹਣਾ/ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢਣਾ: ਕੁਝ ਖਿਡਾਰੀ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਹਿੱਟ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢਦੇ ਹਨ। ਇਸ ‘ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਬਹਿਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਮਾਰੀਆ ਸ਼ਾਰਾਪੋਵਾ ਅਤੇ ਰਾਫੇਲ ਨਡਾਲ ਇਸ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਪਾਸਾ ਬਦਲਣਾ: ਹਰ ਬਿਖਮ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੀ ਗੇਮ (ਜਿਵੇਂ 1, 3, 5 ਗੇਮਾਂ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਿਡਾਰੀ ਕੋਰਟ ਦਾ ਪਾਸਾ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਵਾ ਜਾਂ ਧੁੱਪ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਹੀ ਨਾ ਮਿਲੇ।
ਟੈਨਿਸ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਦਬਾਅ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਣ, ਸਹੀ ਚਾਲ ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਏ ਹੋ, ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮੈਚ ਟੀਵੀ ‘ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਦੇਖੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਖੇਡ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਲਚਸਪ ਲੱਗੇਗੀ।
ਕੋਰਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਟੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ।
✦